Ο Μποζάς

Ο μποζάς (Τουρκικά: boza) είναι ένα παραδοσιακό, ελαφρώς αλκοολούχο ποτό που έχει ως βάση το κεχρί. Μετά το άλεσμα της πρώτης ύλης, ακολουθεί το βράσιμο σε μεγάλα, συνήθως, χάλκικα καζάνια στα οποία προστίθεται ζάχαρη και μαγιά. Υπάρχουν, φυσικά, αρκετές παραλλαγές που έχουν ως βάση κι άλλα δημητριακά. Όταν καταναλώνεται, συνηθίζεται να πασπαλίζεται στο ποτήρι με λίγη κανέλα, όπως και το σαλέπι. 

Όσον αφορά τη λέξη καθεαυτή, δεν υπάρχουν κάποια αξιόπιστα στοιχεία για την καταγωγή της. Κατά καιρούς, έχουν προταθεί διάφορες εκδοχές, χωρίς όμως κάποια απ' αυτές να γίνει ευρέως αποδεκτή. Το σίγουρο είναι ότι η παραγωγή και κατανάλωση του μποζά χάνεται στα βάθη του χρόνου και οι σχετικές γραπτές μαρτυρίες δεν είναι καθόλου διαφωτιστικές για την ετυμολογία της λέξης. Στα Ελληνικά, χρησιμοποιείται τόσο ως αρσενικό (ο μποζάς) όσο και ως θηλυκό ουσιαστικό (η μποζά).  

Κατά την οθωμανική περίοδο, εκδίδονταν κατά καιρούς φιρμάνια που απαγόρευαν την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών από Μουσουλμάνους. Σ' αυτή την κατηγορία, υπαγόταν και ο μποζάς παρά την πολύ χαμηλή περιεκτικότητά του σε αλκοόλ. Τέτοιου είδους απαγορεύσεις όμως ήταν συνήθως βραχύβιες και, η κατανάλωση του μποζά συνεχιζόταν απρόσκοπτα μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας.

Σήμερα, οι πλανόδιοι πωλητές του μποζά, οι μποζατζήδες (Τουρκικά: bozacı), δεν απουσιάζουν από τα σοκάκια της παλιάς Ισταμπούλ. Τους συναντά κανείς κυρίως τους χειμερινούς μήνες, αν και ο αριθμός τους έχει μειωθεί αισθητά σε σύγκριση με το παρελθόν, λόγω του ανταγωνισμού με άλλα, πιο σύγχρονα αλκοολούχα ποτά.  

Στη συνοικία Vefa, εντός των μεσαιωνικών τειχών, και πολύ κοντά στο μεγαλόπρεπο Τζαμί Σουλεϊμάνιγε, βρίσκεται σήμερα το πιο «in» μαγαζί πώλησης και κατανάλωσης μποζά στην Κωνσταντινούπολη. Οι πρόγονοι των σημερινών ιδιοκτητών μετοίκησαν στα μέσα του 19ου αι. από την Αλβανία στην Κωνσταντινούπολη. Αρχικά περιφέρονταν στα σοκάκια της οθωμανικής πρωτεύουσας ως πλανόδιοι πωλητές. Το 1876 δε, κατάφεραν να ανοίξουν δικό τους μαγαζί το οποίο οι επόμενες γενεές διατήρησαν μέχρι σήμερα.